Problemy przy rozkładaniu na raty zwrotu dopłat do pensji niepełnosprawnych

Istnieją przepisy, które mają za zadanie ułatwić spłatę należności pracodawcom, którzy nienależnie otrzymali dofinansowanie do pensji dla niepełnosprawnych. Jednakże Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PRFON) rzadko z tej możliwości korzysta, pozytywnie rozpatrując wniosek pracodawcy.

O jakiego rodzaju dopłatach jest mowa?

Corocznie przybywa przedsiębiorstw, które zwracają się do PFRON z wnioskiem o rozłożenie na raty nienależnie pobranych dofinansowań do wynagrodzeń pracowników z dysfunkcjami lub też o umorzenie naliczonych odsetek.

Jednakże PFRON niezwykle rzadko pozytywnie rozpatruje takie wnioski, co spowodowane jest nade wszystko uznaniowym charakterem tejże decyzji, wydawanej przez prezesa PRFON. Nie bez znaczenia jest również to, iż niektórzy pracodawcy zbyt szybko wnioskują o ulgi, jeszcze zanim decyzja o zwrocie dopłat stanie się ostateczna.

Skąd zatem biorą się zwroty należne PFRON?

Co do zasady, jeśli PFRON stwierdzi jakieś nieprawidłowości związane z otrzymywaniem subsydiów płacowych na rzecz niepełnosprawnych pracowników (chociażby w zakresie warunków, które trzeba spełnić), domaga się zwrotu wypłaconych pieniędzy wraz z odsetkami. Zdarza się, i to nierzadko, iż zwroty mogą być dużymi kwotami, sięgającymi nawet milionów złotych, co dla niejednego przedsiębiorstwa w przypadku jednorazowej spłaty może być kwotą doprowadzającą do poważnych problemów finansowych.

By takim sytuacjom zapobiec, do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm.) wprowadzono art. 49f. Obowiązuje on od 25 września 2016 roku i stanowi, iż przedsiębiorstwo, które musi zwrócić nienależnie pobrane subsydia, ma dwie możliwości:

  • Opcja nr 1: Umorzenie (w całości lub części) odsetek od nienależnie pobranych dopłat, o ile kwota należności głównej zostanie spłacona w ciągu 3 miesięcy od otrzymania przez pracodawcę wezwania do zapłaty bądź ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.
  • Opcja nr 2: Wnioskowanie o rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności zwrotu nienależnych dofinansowań. Tego typu ulgę przedsiębiorca może otrzymać tylko raz, a całkowity okres spłaty nie może być dłuższy niż 10 lat od podpisania umowy z PFRON.
Polecamy  Dlaczego sytuacja finansowa poszczególnych FUS jest różna?

Jak zatem w praktyce wygląda możliwość umorzenia czy też rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń?

Poniższe tabele prezentują jak na przestrzeni 3 ostatnich lat prezentuje się liczba pozytywnie rozpatrzonych wniosków w stosunku do ogółu złożonych.

Tabela nr 1 – Umorzenie w całości lub części odsetek od nienależnie pobranych dopłat do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników

Rok Liczba wniosków do PFRON Liczba pozytywnie rozpatrzonych wniosków przez PFRON
2017 41 9
2018 81 5
2019 106 11

Tabela nr 2 – Rozłożenie na raty zwrotu kwoty nienależnie pobranych dopłat

Rok Liczba wniosków do PFRON Liczba pozytywnie rozpatrzonych wniosków przez PFRON
2017 54 0
2018 130 5
2019 223 66

Tabela nr 3 – Odroczenie terminu płatności kwoty nienależnie pobranych dopłat

Rok Liczba wniosków do PFRON Liczba pozytywnie rozpatrzonych wniosków przez PFRON
2017 3 0
2018 9 0
2019 7 2

Jak widać z powyższych zestawień, pracodawcom niezwykle trudno uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie ze strony funduszu. A należy też wiedzieć, iż przeciętnie średnia miesięczna liczba pracodawców korzystających z subsydiów płacowych w 2019 roku wynosi ponad 31 tysięcy. Jednocześnie średnia miesięczna liczba niepełnosprawnych pracowników objętych dopłatami do pensji w 2019 roku to ponad 250 tysięcy.

Zatem z jakiego powodu tak ciężko uzyskać pozytywną decyzję zarządu PFRON?

Otóż nade wszystko wpływ na to ma samo brzmienie przepisów, które określa przesłanki jakimi winien kierować się PFRON. Wspomniany już bowiem art. 49f zakłada, iż taka decyzja musi być uzasadniona ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami społecznymi lub gospodarczymi albo innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie (jak choćby, gdy dochodzi do całkowitej nieściągalności należności). Wszystkie te przesłanki są zdecydowanie nieostre, dzięki czemu sama decyzja ma charakter mocno uznaniowy.

Ponadto taki kształt przepisów wymaga, by wniosek pracodawcy posiadał odpowiednie uzasadnienie i bardzo konkretne argumenty. Jednocześnie pracodawcy muszą uważać, by przedstawiona przez nich sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa nie doprowadziła do uznania przez PFRON, że jest ona trudna w rozumieniu ustawy o rehabilitacji, co w konsekwencji może oznaczać zablokowanie bieżących dopłat do pensji.

Polecamy  Luki w prawie pracy

A jak sam PFRON ocenia ten stan rzeczy i małą liczbę pozytywnie rozpatrzonych wniosków?

Otóż zdaniem urzędników PFRON przede wszystkim ważne jest to, iż przedmiotem postępowania o przyznanie ulgi w formie umorzenia, rozłożenia na raty czy odroczenia terminu płatności może być tylko kwota określona w ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Tymczasem zdarza się, iż wiele wniosków jest składanych przedwcześnie, gdy decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranych subsydiów nie stała się jeszcze ostateczna. I to powoduje ich automatyczne odrzucenie.

Zdaniem Edyty Sieradzkiej, wiceprezesa Ogólnopolskiej Bazy Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, faktycznie pracodawcy częstokroć nie wiedzą, jak postępować. Są pośród nich i takie, które skarżą samą decyzję o zwrocie dopłat, a jednocześnie, na wszelki wypadek, występują do Funduszu z wnioskiem o rozłożenie należności na raty.

Z kolei są też pracodawcy, którzy po otrzymaniu negatywnej decyzji ze strony funduszu z uwagi na przedwczesne złożenie wniosku (przed otrzymaniem prawomocnej decyzji o zwrocie dopłat), nie występują ponownie o rozłożenie na raty, pomimo, iż nic nie stoi na przeszkodzie, by tak właśnie uczynić.

Podsumowując, czysto teoretycznie stworzona została dla przedsiębiorców możliwość rozłożenia na raty nienależnie pobranych subsydiów, jednakże z drugiej strony kształt samych przepisów jest taki, by pozytywnie rozpatrywać takich wniosków jak najmniej. Praktycznie wystarczyłoby trochę więcej dobrej woli na linii urzędnik – przedsiębiorca, by to wprowadzone uprawnienie stało się bardziej powszechne, z korzyścią dla obu stron.

[Głosów:0    Średnia:0/5]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *